Artykuły

Streszczenie

W obliczu rosnących wyzwań klimatycznych oraz konieczności dekarbonizacji systemów energetycznych, pływające turbiny wodne (PTW) stanowią obiecującą technologię pozyskiwania energii z odnawialnych źródeł. Artykuł analizuje potencjał hydrokinetycznych systemów energetycznych w warunkach hydrologicznych Polski, zwracając uwagę na niewykorzystany potencjał nizinnych rzek o wolnym przepływie. Omówiono zasadę działania turbin hydrokinetycznych, ich klasyfikację, ewolucję technologiczną oraz zalety i ograniczenia związane z ich eksploatacją. Szczególny nacisk położono na czynniki techniczne, środowiskowe i ekonomiczne wpływające na efektywność oraz skalowalność systemów hydrokinetycznych. Przeprowadzony przegląd literatury wskazuje na intensywny rozwój tej technologii, obejmujący m.in. innowacyjne geometrie łopat, rozwiązania materiałowe, układy kotwiczenia oraz adaptacyjne systemy sterowania. Artykuł podkreśla rolę turbin hydrokinetycznych jako uzupełnienia rozproszonych źródeł energii w regionach trudno dostępnych, wskazując jednocześnie kierunki dalszych badań nad optymalizacją i upowszechnieniem tej technologii, która może mieć szczególne znaczenie dla krajów rozwijających się ze względu na niskie koszty oraz minimalne wymagania infrastrukturalne.

Słowa kluczowe: pływające turbiny wodne (PTW), turbiny hydrokinetyczne, hydroenergetyka, OZE, energetyka rozproszona, transformacja energetyczna

Wprowadzenie

W obliczu globalnych wyzwań klimatycznych i dynamicznie postępującej transformacji energetycznej, rola odnawialnych źródeł energii (OZE) w krajowych miksach energetycznych staje się coraz bardziej kluczowa. Szczególne znaczenie zyskują rozwiązania niskoemisyjne, które mogą zapewnić stabilność dostaw energii przy jednoczesnym ograniczaniu emisji gazów cieplarnianych. W tym kontekście rośnie zainteresowanie technologiami wykorzystującymi energię wodną – zarówno w formie konwencjonalnych elektrowni, jak i innowacyjnych rozwiązań hydrokinetycznych. Ich rozwój napędzany jest m.in. rosnącym kosztem uprawnień do emisji CO₂, koniecznością ograniczenia zależności od paliw kopalnych oraz potrzebą decentralizacji i dywersyfikacji źródeł energii.

Polska, jako kraj o przeważająco nizinnym ukształtowaniu terenu i ograniczonym potencjale konwencjonalnej energetyki wodnej, stoi przed wyzwaniem efektywnego wykorzystania dostępnych zasobów hydroenergetycznych. Szacuje się, że nawet do 80% możliwego do zagospodarowania potencjału hydroenergetycznego pozostaje w Polsce niewykorzystane. Obecnie udział energii wodnej w krajowej produkcji energii elektrycznej wynosi zaledwie około 2% [1]. Powyższe aspekty wskazują na możliwości rozwoju małych, niskoemisyjnych, lokalnych źródeł energii bazujących na energii rzek. Ze względów topograficznych istotne znaczenie w naszym kraju mają rzeki nizinne o niskiej prędkości przepływu. Mimo ograniczeń, obszary te stanowią perspektywiczną strefę rozwoju technologii hydrokinetycznych, w których obecnie znajdują zastosowanie głównie turbiny oporowe.

Zwiększenie udziału hydroenergetyki – w tym technologii takich jak PTW – może odegrać istotną rolę w realizacji celów dekarbonizacyjnych oraz w poprawie bilansu energetycznego w regionach wiejskich i oddalonych od głównych węzłów sieci przesyłowej. Warto również podkreślić, że rozwój energetyki wodnej, szczególnie w wersji rozproszonej i zintegrowanej z lokalnymi systemami, może uzupełniać rozwijającą się elektromobilność oraz zwiększać stabilność systemu energetycznego opartego na OZE. Poniżej przedstawiono analizę SWOT, która syntetyzuje kluczowe czynniki wpływające na obecny stan i perspektywy rozwoju hydroenergetyki w Polsce i Unii Europejskiej (rys. 1).

Rysunek 1 Analiza SWOT hydroenergetyki w rejonie UE

Zastosowanie określonych typów turbin wodnych uzależnione jest od lokalnych warunków hydrologicznych, w szczególności od dostępnego spadu (ang. hydraulic head) oraz natężenia przepływu (ang. flow rate). Rys. 2 ilustruje zależność między tymi dwoma parametrami w kontekście doboru technologii hydroenergetycznych.

Na wykresie przedstawiono linie odpowiadające minimalnym warunkom przepływu i spadu wymaganym do wygenerowania mocy rzędu 100 kW oraz 1 MW. Obszar oznaczony jako Conventional Turbines obejmuje zakres pracy klasycznych turbin wodnych (np. Francisa, Kaplana czy Peltona), które wymagają określonego minimalnego spadu do efektywnej pracy. W dolnej części wykresu znajduje się strefa Microhydro, odnosząca się do systemów małej mocy, działających przy niskim spadzie i ograniczonym przepływie – często wykorzystywanych w lokalnych instalacjach. Natomiast obszar oznaczony jako Unconventional Systems obejmuje nowoczesne rozwiązania, w tym turbiny hydrokinetyczne, które mogą pracować bez wyraźnego spadu, wykorzystując wyłącznie energię kinetyczną przepływającej wody. Turbiny hydrokinetyczne pełnią rolę uzupełniającą, umożliwiając zagospodarowanie zasobów wodnych w lokalizacjach o niskim lub zerowym spadzie.

Rysunek 2 Klasyfikacja typów turbin wodnych w zależności od spadu i przepływu
(opracowanie własne na podstawie [2])

Jak działają turbiny hydrokinetyczne?

Pływające turbiny wodne (PTW) to urządzenia należące do grupy turbin hydrokinetycznych, które wykorzystują energię kinetyczną wody do wytwarzania energii elektrycznej. W odróżnieniu od klasycznych elektrowni wodnych, nie wymagają one budowy zapory ani tworzenia sztucznego spiętrzenia, co minimalizuje ingerencję w środowisko i pozwala na instalację w naturalnym biegu rzeki.

Jednym z powszechnie stosowanych rozwiązań konstrukcyjnych jest układ składający się z wirnika oraz dyfuzora (dyszy), montowany na jednostce pływającej – takiej jak barka – lub trwale zakotwiczony do dna zbiornika wodnego. Jak przedstawiono na rys. 3, woda poruszająca się z określoną prędkością napędza łopatki wirnika, przekazując moment obrotowy do generatora, w którym energia mechaniczna zostaje zamieniona na energię elektryczną. Następnie trafia ona do układu konwersji (przemiennika), który dostosowuje parametry elektryczne – takie jak napięcie i częstotliwość – do potrzeb odbiorcy. Wytworzona energia może być magazynowana, np. w akumulatorach, lub kierowana bezpośrednio do lokalnej sieci energetycznej. Systemy tego typu mogą działać zarówno autonomicznie, co jest szczególnie przydatne w rozproszonych lub odległych lokalizacjach, jak i jako element większej infrastruktury zasilania opartej na odnawialnych źródłach energii.

Rysunek 3 Koncepcja budowy układu hydrokinetycznego
(opracowanie własne na podstawie [3])

Krótka historia rozwoju turbin hydrokinetycznych

Jedno z wczesnych zastosowań energii przepływu wody ukazano na obrazie Bernarda Bellotta (Canaletto) Widok Warszawy od strony Pragi z 1770 roku [4]. Przedstawiona na środkowym planie konstrukcja, zwana bździelem, została zainstalowana na Wiśle w rejonie warszawskiego Powiśla i pełniła funkcję mobilnego młyna wodnego. Tego typu urządzenia, najczęściej wyposażone w koło wodne, wykorzystywano do napędzania mechanizmów mielenia, walcowania lub młotkowania. Ich istnienie w tej części Europy potwierdza również dokument lokacyjny miasta Sandomierza z 1286 roku, który wspomina o funkcjonującym wówczas młynie pływającym [5]. Młyny tego rodzaju były stosowane powszechnie do XVIII wieku, po czym stopniowo ustępowały miejsca bardziej trwałym i wydajnym rozwiązaniom stacjonarnym.

Rys. 4 przedstawia chronologię rozwoju technologii hydrokinetycznych – od podstawowych układów mechanicznych po złożone systemy konwersji energii prądów i fal morskich. Za początek nowoczesnej hydroenergetyki uznaje się rok 1827, kiedy Benoît Fourneyron skonstruował pierwszą przemysłową turbinę reakcyjną.

W drugiej połowie XX wieku (lata 1978–1986) nastąpił rozwój koncepcji turbin pracujących przy niskim spadzie oraz maszyn hydrokinetycznych, takich jak turbina Garmana, WCT Petera Garmana czy H-Darrieus (TOR 5). W roku 1995 zaprezentowano alternatywne rozwiązania wykorzystujące odmienne konstrukcje z nowymi zasadami konwersji energii przepływu – m.in. podwodny latawiec Vauthiera oraz turbinę Tysona.

W latach 2003–2009 rozwijano technologie wykorzystujące prądy morskie, czego przykładem są instalacje SeaFlow, SeaGen oraz system KHPS opracowany przez firmę Verdant Power. W kolejnej dekadzie, między 2011 a 2019 rokiem, odnotowano intensywny rozwój systemów pływających, w tym jednostek Scotrenewables (SR250, SR2000), Open Hydro, Smart Hydropower, a także testów prowadzonych przez European Marine Energy Centre (EMEC). Oś czasu ukazuje ewolucję technologii – od wczesnych, stosunkowo prostych rozwiązań, takich jak turbina Fourneyrona z 1835 roku, do nowoczesnych, zaawansowanych i zautomatyzowanych systemów wykorzystujących energię prądów morskich.

Rysunek 4 Historia rozwoju turbin hydrokinetycznych. [3]

W ostatnich 10–15 latach obszar technologii wykorzystujących energię prądów wodnych rozwija się bardzo intensywnie. Zauważalny jest wyraźny wzrost liczby publikacji naukowych, projektów pilotażowych oraz działań badawczo-rozwojowych. Tendencja ta wskazuje na rosnące znaczenie tych technologii w kontekście globalnej transformacji energetycznej oraz dążenia do zwiększenia udziału odnawialnych źródeł energii.

Rodzaje turbin hydrokinetycznych

Turbiny hydrokinetyczne klasyfikuje się przede wszystkim według mechanizmu konwersji energii kinetycznej przepływającej wody na energię mechaniczną. Wyróżnia się trzy główne typy turbiny wykorzystujące: siłę oporu (drag-based), siłę nośną (lift-based) oraz turbiny hybrydowe łączące wykorzystanie zarówno siły oporu jak i nośnej (lift–drag). Turbiny wykorzystujące siłę oporu wytwarzają moment obrotowy w wyniku działania sił hydrodynamicznych (wynikających z różnicy sił oporu) na łopaty poruszające się zgodnie i przeciwnie do kierunku przepływu. Turbiny wykorzystujące siłę nośną generują siłę napędową na skutek różnicy ciśnień występującej po obu stronach zakrzywionego profilu łopaty wirnika, co prowadzi do jego obrotu. Konstrukcje hybrydowe łączą oba mechanizmy, umożliwiając bardziej stabilną pracę przy zmiennych warunkach przepływu.

Kolejnym kryterium podziału turbin hydrokinetycznych jest kierunek przepływu wody względem osi obrotu wirnika. W tym kontekście wyróżnia się turbiny z przepływem osiowym (ang. Axial Flow) oraz turbiny z przepływem poprzecznym (ang. Cross Flow) (rys. 5).

Rysunek 5 Podział turbin hydrokinetycznych [6]

Turbiny z przepływem osiowym pracują przy przepływie wody równoległym do osi obrotu wirnika. Najczęściej przypominają turbiny wiatrowe typu HAWT, przystosowane do pracy w wodzie. Wirnik może być zakotwiczony do dna (ang. solid mooring) lub utrzymywany przez system wypornościowy (ang. buoyant mooring). Generator umieszczany jest nad powierzchnią lub pod wodą, w zależności od konfiguracji. Spotyka się także turbiny z pochyloną osią, co umożliwia lepsze dopasowanie do lokalnych warunków przepływu.

Turbiny z przepływem poprzecznym pracują przy przepływie wody prostopadłym do osi obrotu. Często mają pionową oś, dzięki czemu są mniej wrażliwe na zmiany kierunku prądu. Do popularnych rozwiązań należą: Darrieus (z wygiętymi łopatkami), H-Darrieus (z łopatkami prostymi), Gorlov (z łopatkami spiralnymi) oraz Savonius (działający na zasadzie siły oporu). Uzupełnieniem tej grupy jest wirnik Tysona, wykorzystujący spiralnie ukształtowane łopatki i łączący działanie siły nośnej i różnicy ciśnień.

Dodatkowy podział obejmuje kryterium sposobu instalacji i mobilności w środowisku wodnym. Wyróżnia się turbiny stacjonarne oraz mobilne. Turbiny stacjonarne są trwale instalowane – zazwyczaj mocuje się je do dna, pomostów lub innych struktur nośnych. Z kolei turbiny mobilne umieszcza się na konstrukcjach pływających, co umożliwia ich łatwe przemieszczanie i zastosowanie w lokalizacjach sezonowych lub tymczasowych.

Zalety turbin hydrokinetycznych

Turbiny hydrokinetyczne oferują szereg korzyści technicznych i środowiskowych, szczególnie w zastosowaniach lokalnych i rozproszonych:
- Brak konieczności budowy zapory – turbiny pracują w nurcie rzeki, bez ingerencji w jej naturalny bieg;
- Niskie koszty budowy i eksploatacji – uproszczona konstrukcja i brak dużej infrastruktury;
- Mobilność i elastyczność – możliwość łatwej instalacji i dostosowania do warunków lokalnych;
- Praca przy niskim przepływie i płytkiej wodzie – otwiera nowe lokalizacje dla energetyki wodnej;
- Minimalny wpływ na środowisko – brak piętrzenia wody i regulacji koryta rzeki;
- Szerokie zastosowanie – rzeki, kanały, cieki sztuczne, prądy morskie i strefy pływowe;
- Zasilanie obszarów odległych i wiejskich – tam, gdzie dostęp do sieci jest ograniczony;
- Różnorodność mocy – od małych urządzeń (0,5–5 kW) po systemy wielkoskalowe pływowe i oceaniczne (setki kW – MW);
- Intensywny rozwój technologiczny – badania i wdrożenia w wielu krajach na świecie.

Wyzwania i ograniczenia

Mimo licznych zalet, turbiny hydrokinetyczne posiadają również istotne ograniczenia technologiczne, środowiskowe i eksploatacyjne, które wymagają dalszych badań i dostosowania do konkretnych warunków pracy. Do głównych wyzwań należą:
- Kawitacja – zjawisko to powoduje przede wszystkim hałas oraz erozję łopatek wirnika; w przypadku pełnego rozwinięcia prowadzi również do obniżenia sprawności urządzenia [7, 8];
- Zmienność przepływu – nieregularne i turbulentne warunki w rzekach i kanałach wpływają na stabilność pracy turbiny [8, 11];
- Biofouling i zanieczyszczenia – osady, roślinność i materiał organiczny prowadzą do zatykania i degradacji elementów konstrukcji [7];
- Ograniczona przestrzeń instalacyjna – obecność mostów, sieci rybackich czy żeglugi może utrudniać montaż urządzeń [2, 14, 16];
- Zjawisko erozji (ang. scour) – wypłukiwanie osadów wokół fundamentów może zagrażać stabilności całej konstrukcji [13, 14];
- Niska sprawność niektórych typów – zwłaszcza prostych turbin oporowych, ogranicza ich zastosowanie do małych instalacji [2, 14, 16, 17];
- Mała skala działania – większość rozwiązań służy jako źródło energii lokalnej, bez możliwości znacznej rozbudowy mocy [2, 14, 16, 17];
- Brak uniwersalności – konstrukcje morskie nie nadają się bezpośrednio do pracy w rzekach, ze względu na różne warunki hydrologiczne [7, 13, 15-17];
- Oddziaływanie na środowisko – możliwe zakłócenia migracji ryb, zmiany mętności wody oraz generowanie hałasu podwodnego [2, 7, 13, 15-17];
- Różnice między teorią a praktyką – niepewność technologiczna wynikająca z rozbieżności między modelami a rzeczywistą wydajnością [7, 10, 11, 13, 15-17].

Przyszłość technologii – innowacje

Przeprowadzona analiza literaturowa wskazuje na intensywny rozwój technologii hydrokinetycznych, obejmujący zarówno usprawnienia w zakresie geometrii łopat, materiałów, jak i układów sterowania czy systemów kotwiczenia. W artykułach naukowych zaprezentowano szereg innowacji, które odpowiadają na współczesne wyzwania konstrukcyjne i środowiskowe w tej dziedzinie:
- Khan i inni [2] dokonali przeglądu wielu koncepcji systemów hydrokinetycznych, identyfikując kierunki rozwoju, takie jak geometrie kanałów wzmacniających i różne metody rozmieszczenia turbin.
- Shiu i inni [7] zaprezentowali rodzinę hydroprofili MHKF1, zaprojektowanych specjalnie z myślą o środowisku wodnym. Profile te cechują się ograniczoną podatnością na kawitację i zjawisko hydroakustyczne łopatek (ang. singing), co odróżnia je od tradycyjnych profili lotniczych.
- W artykule [8] przedstawiono koncepcję kompozytowych łopat z adaptacyjnym kątem natarcia (ang. adaptive pitch), umożliwiających opóźnienie wystąpienia kawitacji i zmniejszenie jej objętości, co zwiększa trwałość strukturalną turbin.
- Lago i inni [9] wskazali na postęp w elektronice mocy, systemach kotwiczenia i monitoringu środowiskowym jako kluczowe kierunki rozwoju nowych systemów hydrokinetycznych.
- Tian i inni [10] opisali wolnobieżną turbinę o poziomej osi z zastosowaniem sprzęgła magnetycznego, umożliwiającą pracę przy bardzo niskiej prędkości przepływu (0,25 m/s).
- Galloway i inni [11] wykazali, że obecność fal może znacznie zwiększać zmienność sił działających na łopatki turbiny, co należy uwzględniać w analizie zmęczeniowej konstrukcji.
- W publikacji [12] przeprowadzono analizę różnych przekrojów łopat, wskazując profile RISØ-A jako szczególnie odporne na kawitację, co predestynuje je do zastosowania w turbinach z kontrolą przeciągnięcia.
- Prasad i inni [13] wykazali, że zwiększanie zagęszczenia łopat na wirniku turbiny osiowej (udziału powierzchni łopat w całkowitej powierzchni czołowej wirnika – ang. solidity, blade solidity) wpływa korzystnie na sprawność tylko do pewnego poziomu, po czym dalsze zwiększanie prowadzi do wzrostu oporu hydrodynamicznego i spadku wydajności.
- W artykule [14] wykazano, że turbiny Savoniusa osiągają optymalną sprawność w konfiguracji z dwiema łopatami, ponieważ zwiększenie ich liczby powoduje wzrost intensywności strumieni wtórnych — lokalnych zawirowań przepływu powstających w wyniku oddziaływania wypływającego strumienia z jednej łopaty na obszar pracy kolejnych. Zjawisko to prowadzi do wzajemnych zakłóceń między łopatami i obniżenia efektywności konwersji energii strumienia głównego.
- Khan i inni [15] podkreślili, że rzeczne systemy konwersji energii kinetycznej (RCECS) stanowią opłacalną alternatywę, a zastosowanie kanałów wzmacniających strumień (ang. augmentation channels) umożliwia lokalne zwiększenie prędkości przepływu, co może prowadzić do przekroczenia teoretycznego ograniczenia efektywności konwersji energii, znanego jako granica Betza.
- W publikacji [16] podkreślono wysoką przydatność małoskalowych turbin hydrokinetycznych do zasilania terenów pozbawionych dostępu do sieci elektroenergetycznej, szczególnie na obszarach wiejskich w krajach rozwijających się. Rozwiązania te, dzięki niskim kosztom inwestycyjnym i eksploatacyjnym oraz niewielkim wymaganiom infrastrukturalnym, są wykorzystywane m.in. w Sudanie, Somalii, Egipcie, Peru, Brazylii i na Alasce do zasilania pomp, mikro-sieci oraz podstawowych odbiorników energii.
- W artykule [17] autorzy zaznaczyli, że jednym z kluczowych ograniczeń mikrohydrokinetyki jest brak danych techniczno-ekonomicznych, które w wystarczający sposób wykazywałyby jej przewagę nad innymi metodami elektryfikacji obszarów wiejskich.

Podsumowanie

Turbiny hydrokinetyczne stanowią obiecujące uzupełnienie rozwoju odnawialnych źródeł energii, szczególnie w kontekście zdecentralizowanych i niskoemisyjnych systemów zasilania. Dzięki możliwości pracy bez zapór i ingerencji w środowisko naturalne, urządzenia te są dobrze przystosowane do warunków rzek nizinnych i zastosowań lokalnych. Choć technologia ta wciąż boryka się z ograniczeniami konstrukcyjnymi i środowiskowymi, intensywny rozwój badań i wdrożeń wskazuje na znaczny potencjał jej dalszej optymalizacji i upowszechnienia w krajach o ograniczonym potencjale klasycznej hydroenergetyki.

W kolejnej części zostaną omówione możliwości zwiększenia sprawności turbin hydrokinetycznych poprzez zastosowanie dyfuzorów. Analiza wybranych geometrii dyfuzorów oraz metoda obliczeniowa bazująca na BEM (Blade Element Momentum) będą przedmiotem dalszej części opracowania.

Warto wiedzieć

Bibliografia

[1] Strona internetowa: h􀄴ps://energy.instrat.pl/
Data dostępu: 21.07.2025 r.
[2] Khan, M.J.; Bhuyan, G.; Iqbal, M.T.; Quaicoe, J.E. Hydrokinetic Energy Conversion Systems and Assessment of Horizontal and Vertical Axis Turbines for River and Tidal Applications: A Technology Status Review. Appl Energy 2009, 86, 1823–1835.
[3] Ibrahim, W.I.; Mohamed, M.R.; Ismail, R.M.T.R.; Leung, P.K.; Xing, W.W.; Shah, A.A. Hydrokinetic Energy Harnessing Technologies: A Review. Energy Reports 2021, 7, 2021–2042.
[4] Strona internetowa Muzeum Warszawy – Kolekcje: Canaletto, Widok Warszawy od strony Pragi, 1772: h􀄴ps://kolekcje.muzeumwarszawy.pl/pl/obiekty/5426/
Data dostępu: 21.07.2025 r.
[5] Oksiński P., Przełom Lokacyjny w Trzynastowiecznym Sandomierzu. In the book: SANDOMIERZ Miasto fascynującej przeszłości W 730. rocznicę lokacji miejskiej; Kraków, 2019; pp. 77–87.
[6] Tahir, M.U.R.; Amin, A.; Baig, A.A.; Manzoor, S.; ul Haq, A.; Asgha, M.A.; Khawaja, W.A.G. Design and Optimization of Grid Integrated Hybrid On-Site Energy Generation System for Rural Area in AJK-Pakistan Using HOMER Software. AIMS Energy 2021, 9, 1113–1135, doi:10.3934/energy.2021051.
[7] Shiu, H.; Case, C.P.; Van Dam, Johnson, E.; Barone, M.; Phillips, R.; Straka, W.; Fontaine, A.; Jonson, M. A design of a hydrofoil family for current-driven marinehydrokinetic turbines; Proceedings of the 2012 20th International Conference on Nuclear Engineering collocated with the ASME 2012 Power Conference ICONE20-POWER2012, July 30 - August 3, 2012, Anaheim, California, USA.
[8] Brockman Barber, R.; Motley, M.; Aliseda, A.; Polagye, B.; Wiebe, R. Adaptive Pitch Composite Blades for Axial-Flow Marine Hydrokinetic Turbines; Diss. Ph.D., Department of Civil and Environmental Engineering, University of Washington, 2017.
[9] Lago, L.I.; Ponta, F.L.; Chen, L. Advances and Trends in Hydrokinetic Turbine Systems. Energy for Sustainable Development 2010, 14, 287–296.
[10] Tian, W.; Mao, Z.; Ding, H. Design, Test and Numerical Simulation of a Low-Speed Horizontal Axis Hydrokinetic Turbine. International Journal of Naval Architecture and Ocean Engineering 2018, 10, 782–793, doi:10.1016/j.ijnaoe.2017.10.006.
[11] Galloway, P.W.; Myers, L.E.; Bahaj, A.S. Experimental and Numerical Results of Rotor Power and Thrust of a Tidal Turbine Operating at Yaw and in Waves; 2011;[12] Muratoglu, A.; Yuce, M.I. Performance Analysis of Hydrokinetic Turbine Blade Sections. J. Int. Soc. Sports Nutr. 2015, 2, 1–10.
[13] Prasad, N.; Singhal, M.K.; Kumar, A. Performance of Axial Flow Hydrokinetic Turbines: A Comprehensive Review. Ocean Engineering 2025, 335.
[14] Kumar, A.; Saini, R.P. Performance Parameters of Savonius Type Hydrokinetic Turbine - A Review. Renewable and Sustainable Energy Reviews 2016, 64, 289– 310.
[15] Khan, M.J.; Iqbal, M.T.; Quaicoe, J.E. River Current Energy Conversion Systems: Progress, Prospects and Challenges. Renewable and Sustainable Energy Reviews 2008, 12, 2177–2193.
[16] Sørnes, K. Small-Scale Water Current Turbines for River Applications; Report, Zero Emission Resource Organisation, Oslo – Norway, 2010.
[17] Vermaak, H.J.; Kusakana, K.; Koko, S.P. Status of Micro-Hydrokinetic River Technology in Rural Applications: A Review of Literature. Renewable and Sustainable Energy Reviews 2014, 29, 625–633.